سلام
کلینیک مددکاری اجتماعی مشتاق تحت نظارت بهزیستی خراسان جنوبی آماده برگزاری جلسات مشاوره فردی و گروهی در دو حوزه روانشناسی و اجتماعی برای شما عزیزان است.
کلینیک مددکاری اجتماعی مشتاق تحت نظارت بهزیستی خراسان جنوبی آماده برگزاری جلسات مشاوره فردی و گروهی در دو حوزه روانشناسی و اجتماعی برای شما عزیزان است.

نسل تازهای از ویروس کرونا یا کرونا ویروس در منطقهای از چین شیوع پیدا کرده که تا کنون جان بسیاری را گرفته است.
تا کنون ابتلای ده ها هزار نفر به این ویروس گزارش شده است. به غیر از چین مواردی دیگری از ابتلا به این بیماری، که نام رسمی آن کُووید-۱۹ است، در چندین کشور، از جمله تایلند، کره جنوبی، ژاپن، تایوان، استرالیا و آمریکا هم مشاهده شده است.
کارشناسان سازمان جهانی بهداشت در حال بررسی این موضوع هستند که آیا بیماری جدید تهدیدی در سطح جهانی است و آیا سرعت و سهولت گسترش این بیماری در حدی است که اعلام وضعیت اضطراری و محدودیت سفرهای بینالمللی را موجه جلوه دهد یا نه.
در تاریخ 1398/11/17 کلینیک مددکاری اجتماعی مشتاق اقدام به گرده همای برسرقبور شهدای گمنام به مناسبت تجلیل از مقام شامخ شهدا نمود . در این مراسم که تعدادی از مددجویان مرکز حضورداشتند پس از خواندن زیارت عاشورا به قبارروبی مزار شهدا اقدام نمودند.


مسابقات احکام ویژه بانوان ( به مناسبت دهه فجر ) در تاریخ 1398/11/16 با شرکت 10 نفر از مددجویان در محل کلینیک مددکاری اجتماعی برگزار گردید.


کلینیک مددکاری اجتماعی مشتاق، به مناسبت چهل و یکمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در روز دوشنبه 14 بهمن ماه 98 نشستی را پیرامون دیدگاههای امام خمینی (ره) در مورد زن و خانواده در جامعه اسلامی با حضوری آقای دکتر طالبی مدیریت کلینیک، تعدادی ازکارشناسان اداره بهزیستی و زنان سرپرست خانوار برگزار نمود.
در این نشست،خانم دکتر اسد زاده سخنانی را درخصوص زن، وظایف و جایگاهش در جامعه اسلامی و دیدگاههای امام خمینی(ره) بیان نمودند



کلینیک مددکاری اجتماعی مشتاق شهادت سردار بزرگ اسلام حاج قاسم سلیمانی به دست تروریست های آمریکایی را به پیشگاه حضرت ولی عصر عج الله تعالی فرجه الشریف، مقام معظم رهبری و ملت شریف ایران و همه آزادگان و ظلم ستیزان جهان تبریک و تسلیت می گوید.
کلینیک مددکاری اجتماعی مشتاق در آبانماه 1398 طی اقدامی فرهنگی برنامه تماشای فیلم در سینما را طرح ریزی و برگزار نمود. لذا در این راستا در تاریخ 29آبانماه 1398 جمعی از مددجویان امدادبگیر و زنان سرپرست .خانوار، پرسنل کلینیک برای بهره مندی ازاین برنامه به سینما فردوسی مراجعه کردند

کلینیک مددکاری اجتماعی مشتاق درآبان ماه 1398 طی اقدامی فرهنگی تعدادی ازفرزندان تحت حمایت کلینیک رابه عضویت رایگان کتابخانه عمومی سعیدی نمود تا زمینه ورود فرزندان به عرصه علم و فرهنگ با مطالعه کتاب را فراهم نماید. لذا در این راستا در تاریخ 30 آبان 1398 نشست فرهنگی هفته کتاب و کتابخوانی باهمکاری انتشارات آستان قدس رضوی در مرکز کلینیک مددکاری اجتماعی مشتاق برگزار نمودتا با برگزاری این نشست بستری برای بالابردن فرهنگ کتابخوانی و ارتقاء سطح علمی و فرهنگی در بین کودکان و نوجوانان تحت حمایت این کلینیک فراهم نماید. همچنین با تشویق آنها به شرکت در گفتگوهای فرهنگی و علمی در جهت بالا بردن عزت نفس این فرزندان گام موثری بردارد.

ابزارک تصویر
ابزارک تصویر
نویسنده: دکتر سلمان قادری؛ مددکار اجتماعی و جامعه شناس
دهم سپتامبر روز جهانی پیشگیری از خودکشی است و اهمیت جهانی این پدیده به اندازهای نگران کننده است که در چنین روزی محققان و سیاستگذاران به بحث و بررسی در رابطه با آخرین دستاوردهای علمی و اقداماتی می پردازند که از گسترش روز افزون خودکشی جلوگیری نماید. همانگونه که آمارهای موجود نیز نشان میدهد میزان خودکشی در بین بسیاری از کشورهای جهان رشد قابل توجهی داشته و همین امر بر نگرانیها افزوده است. با این وجود عناصر مختلفی در بروز خودکشی موثر است. به عبارت دیگر خودکشی همانند هر مسئله اجتماعی دیگر یک پدیده چند عاملی است که نقش ساختارهای اجتماعی، عوامل فرهنگی، سیاسی، بحرانهای اقتصادی، عوامل خانوادگی و سوابق فردی و روانی در بروز آن برجسته دارد. لذا این عوامل در ارتباط با یکدیگر نقش تشدید و تقویتکنندگی دارند. اما شدت بروز آن به عوامل متعدد محافظتی، اتخاذ تصمیمات درست دولتی، برنامههای آموزشی، دسترسی به مراکز درمانی و مداخله در بحران، برنامههای پیشگیری و توانمندسازی موثر دارد.
یکی از عواملی که نقش اساسی در پیشگیری و گسترش دامنه خودکشی دارد رسانه است. به عبارت دیگر رسانه های گروهی و شبکههای اجتماعی می توانند نقش دو گانهای داشته باشند. از طرفی با طرح درست مسئله خودکشی از انعکاس غیر حرفهای آن بپرهیزند و در نتیجه از بروز خودکشیهای مشابه جلوگیری به عمل آورند. در مقابل می توانند نقش تشدیدکنندگی، ترغیب کنندگی و تقلیدی نیز داشته باشند. در نتیجه با انعکاس نادرست اخبار خودکشی منجر به گسترش دامنه آن شوند.
نتایج بسیاری از پژوهشها نشان داده که انعکاس اخبار خودکشی به صورت مثبت در رسانهها منجر به خودکشی های تقلیدی میشود. لذا چنین موضوعی به افراد در معرض خطر امکان ” انتخاب” و ” تقلید” را میدهد. بسیاری از افرادی که دارای اختلال روانی بوده و یا در معرض خطر آسیب زدن به خود قرار دارند ممکن است که در خصوص شیوههای اقدام به خودکشی اطلاعات دقیقی در اختیار نداشته باشند و از فاقد روشهای برای انطباق درست خود با موقعیتهای دشوار زندگی باشند. اما هنگامی که رسانهها اقدام به ارایه جزییات دقیقی در رابطه با اقدام به یک مورد خودکشی مینمایند، میتواند منجر به ارایه اطلاعات نادرست و حتی ویرانگر برای چنین افرادی شود. این موضوع هنگامی اهمیت بیشتری پیدا میکند که فرد خودکشی کننده معروف بوده و یا تصویر یک قهرمان از او ساخته شود. به عنوان مثال هنگامی که خودکشی افراد معروف به صورت گسترده ای در رسانهها انعکاس پیدا کرده و به صورت مرتب درباره آن مطلب نوشته میشود، در نتیجه خودکشی تبدیل به یک پدیده بهنجار و عادی میگردد. در چنین شرایطی برای افرادی که مهارتهای کنترل خشم و حل مسئله را آموزش ندیده اند تبدیل به یک راه حل مطلوب برای پایان دادن به زندگی شان خواهد شد. هنگامی که مرگ ناشی از یک فردی که اقدام به خودکشی نموده مورد ستایش قرار میگیرد، امکان مناسبی را در اختیار افرادی قرار میدهد تا خود را از طریق اقدام به خودکشی به دیگران به عنوان “ابر قهرمان” ثابت نمایند. لذا در زمان کوتاهی شاهد موجی از خودکشیهای متعدد خواهیم شد. در چنین شرایطی حتی برای ابداع در شیوههای خودکشی نیز ممکن است رقابت ایجاد شود و افراد در معرض خطر برای نشان دادن و قهرمان سازی از خود دست به خودکشیهای نادری بزنند. نکته حایز اهمیت دیگر این است که گاهی خودکشیهای نادر توسط رسانهها نیز برجسته میشود. همین امر منجر به تقلید از چنین خودکشیهایی میگردد. در نتیجه یکی از مسئولیتهای حرفهای رسانهها عدم پرداختن به شیوههای دقیق خودکشی است. یکی از نکات مهم دیگر این است که جمع آوری اطلاعات دقیق پیرامون دلایل خودکشی بسیار دشوار است. در نتیجه رسانهها دسترسی دقیقی به دلایل واقعی خودکشی ندارند و اطلاعات آنها ممکن است از منابع دست دوم باشد. لذا همین امر میتواند منجر به ارایه اطلاعات غیر دقیق، احساسی و نادرست به مخاطبان شود. چنین روندی احتمال بروز سوگیری خبری را افزایش داده و در نتیجه موجی از اطلاعات غیر دقیق و نادرست در فضای رسانهای ایجاد میشود. استفاده از زبان شورانگیز از دیگر آسیبهایی است که برخی از رسانهها در تدوین گزارشهای خبری از آن استفاده مینمایند. زیرا ” خبر داغ” میتواند منجر به جذب مخاطبان بیشتر برای رسانه ها شود. اما استفاده از چنین ادبیاتی می تواند بسیار تحریک کننده و خطرناک باشد. زیرا در بین افرادی که دچار آسیبهای جدی روانی بوده و فاقد مهارتهای زندگی و اجتماعی به منظور حل مسئله هستند، می تواند عامل برانگیزانندهای برای اقدام به خودکشی باشد. برجسته سازی از دیگر تکنیکهایی است که برخی از رسانه ها برای اطلاع رسانی در خصوص اخبار خودکشی به کار میبرند. لذا از تیترهای بسیار جذاب و سر تیتر برای خبر اطلاع رسانی استفاده مینمایند. استفاده از چنین تکنیکی میتواند منجر به ایجاد هیجان مثبت در بین عموم مردم و افراد در معرض خطر شود.
مثال های متعددی وجود دارد که رسانه های گروهی به صورت غیر حرفه ای و صرفاً در راستای اطلاع رسانی اقدام به انعکاس اخبار خودکشی نمودند. آخرین مثال مربوط به خانم سحر خدایاری است که اقدام به خودسوزی نمودند. در حالیکه تبدیل به سرتیتر بسیاری از اخبار داخلی و خارجی شدند؛ از ایشان یک قهرمان ساخته شد؛ به جزییات خودکشی، مکان و زمان آن پرداخته شد؛ تصاویری از ایشان در شبکههای اجتماعی منتشر گردید؛ از جملات و عبارتهای بسیار مهیج برای پرداختن به خودکشی ایشان استفاده گردید. در نتیجه همهی این موارد موجی از واکنشهای عاطفی را در بین مردم به وجود آورد. در حالیکه چنین رویهای در بین رسانهها بسیار آسیب رسان است.
طبق نظر سازمان بهداشت جهانی در تهیه و تدوین محتویات خبری باید به عناصر زیر توجه داشت:
– روایتهای خودکشی را برجسته نکنید و بیجهت چنین داستانهایی را تکرار ننمایید
– روشهای متداول خودکشی را به صورت واضح توصیف نکنید.
– در خصوص شیوههای انطباق با استرسهای زندگی، افکار خودکشی و چگونگی دریافت کمک گزارش بنویسید. به عنوان مثال می توان درباره سازمان های حمایتی نظیر اورژانس اجتماعی (۱۲۳)، صدای مشاوره (۱۴۸۰) و … جهت کمک به افراد در معرض خطر مطلب تهیه کرد.
– هنگام نوشتن گزارش خودکشی پیرامون افراد معروف خیلی مراقب باشید و آنرا برجسته نسازید.
هنگامی که با اعضای خانواده و یا افراد داغدار مصاحبه میکنید جانب احتیاط را در نظر داشته باشید. زیرا داغ خودکشی می تواند در بیان نظرات آنها سوگیری ایجاد نموده و منجر به ارایه اطلاعات غیر شفاف و حتی غیر ضروری شود.
– در نقل اخبار خودکشی از زبان شورانگیزی استفاده نشود. همچنین از خودکشی به عنوان یک پدیده هنجارمند به عنوان یک راه حل سازنده برای حل مشکلات استفاده نشود.
– جزئیات مکان خودکشی را بازگو نکنید.
– در سرمقالهها از کلمات شورانگیز استفاده نکنید.
– از تصاویر، فیلم های ویدئوی یا پیوندهای رسانهای دیجیتال استفاده نکنید.
– به صورت صریح روشهای مورد استفاده در خودکشی را توضیح ندهید.
– داستانهای مربوط به خودکشی را برجسته نکنید و بدون دلیل آن را تکرار ننمایید.
اخلاق حرفهای عبارت است از مجموعه قوانین اخلاق حرفهای که در وهله اول از ماهیت حرفه یا شغل به دست آمده است. این مفهوم، مدت زمانی است که در کشورهای مختلف و در گروههای شغلی و حرف مختلف مورد توجه قرار گرفته و تلاش هایی در جهت تدوین و استانداردهای اخلاقی صورت گرفته است و به چگونگی رفتار، ادب و عمل شخـص هنگام انـجام کار حرفه ای می پردازد. این کارها می تواند مشاوره، پژوهش، طبابت و یا هر شغل دیگری باشد. در واقع اخلاق حرفه ای مجـموعه ای از اصول و اسـتانداردهای سلوک بشری است که رفتار افراد و گروهـها را تعیین می کند. در حقیقت، اخلاق حرفه ای، فرایند تفکر عقلانی است که هدف آن تعیین ارزش های سازمان است و دارای بار و ارزش های والایی است که رعایت آنها در رعایت هنجارهای اجتماعی بسیار نقش آفرین است. هر مجموعهی سازمانی دارای کدهای اخلاقی متناسب با ساختار حرفهای خود است. بنابراین مجموعه قوانین اخلاقی که از ماهیت حرفه یا شغل به دست آمده، اخلاق حرفه ای نام دارد که هدف از آن، مسئولیت اخلاقی است که فرد در شغل خود دارد. حرفههای گوناگون بر حسب میزان حساسیت و وظیفهای که در خدمت به جامعه دارند. معیارهای اخلاقی متفاوتی دارند. آشنایی با این معیارهای اخلاقی و حرفهای به افراد شاغل در یک نهاد و به تبع آن ارتقاء جایگاه اجتماعی آن نهاد یا سازمان در جامعه و تأثیرگذاری آن بر افراد، کمک می نماید. در حرفه مددکاری اجتماعی از ویژگیهای اخلاقی یا منشهای خاص رفتارها و سلوک شخصی گفتگو می شود که آنها را ضرورت و الزام برای پرداختن به فعالیتهای مددکاری می دانند و غالباً بر این اعتقاد دارند که فقدان یا ضعف این قواعد، موجب ناکامی در ارائه خدمات و حتی وارد شدن آسیب و صدمه های روانی و اجتماعی به مددجویان و افراد دارای مشکلات و معضلات خواهد شد. رابطه بین مددکار اجتماعی و مددجو معمولاً میان دو یا چند نفر است و برای کمک کردن به مراجعان جهت درک و روشن کردن نظرات آنـها در مورد زنـدگی خود و یاد دادن راه رسیدن به اهداف انتـخـاب شـده فـردی، از طـریق انـتخاب راهـهای سنـجیده با هـدف حـل مشکلات هیـجانی بـرگزار می شود. اندیشمندان در میان اصولی که برای «مددکاری اجتماعی » بر شمرده اند، به اصول اخلاقی و ارزشها نیز توجّه داشته و برخی از آنها را ذکر کرده اند. اینها اندیشه های انسانهای آزاده و متعهدی بوده که در قبال انسانیت و جامعه انسانی احساس مسئولیت کرده اند و این که باید «مُراجع» را به عنوان یک فرد انسانی پذیرفت و با او رفتاری صمیمانه داشت و حقوق انسانی او را محترم شمرد. مددکار اجتماعی باید صلاحیت علمی لازم را داشته باشد و اصول و فنون مددکاری اجتماعی را بداند و گرنه در فرآیند مددکاری اجتماعی دچار مشکل خواهد شد. صرف نظر از اینکه «مراجع» کیست یا رفتارش چگونه است باید او را با هر عقیده و ارزش، مذهب، طبقه اجتماعی، سن و سواد پذیرفت؛ چرا که مددکاری اجتماعی یک جریان مستمر یاری رسانی است و مُراجع به عنوان یک انسان باید تکریم شود. مددکار اجتماعی باید نقش خود را به درستی و آشکارا برای مُراجعان و مؤسسه ای که در آن کار می کند، بیان نماید تا مجبور نباشد انتظارات مؤسسه را بر اهداف فردی مُراجع ترجیح دهد و در این راستا از روابط بدون ضوابط بپرهیزد. اخلاق حرفه ای در حوزه مددکاری اجتماعی مبتنی بر پنج اصل عمده است. این اصول به مددکاران اجتماعی کمک می کند تا در چهارچوب اخلاق حرفه ای در حوزه های درمان، آموزش، سنجش و … به فعالیت بپردازند. این اصول عبارتند از:
اصل احترام به شأن و آزادی انسان ها: این اصل اشاره به احترام مددکاران اجتماعی به تمامی انسان ها صرف نظر از رنگ، نژاد، قومیت، جنسیت، مذهب و … دارد.
اصل وظیفه شناسی و مسئولیت پذیری: مددکاران اجتماعی در قبال رفاه و امور مربوط به سلامت روانشناختی افراد جامعه احساس مسئولیت دارند.
اصل سودمندی و عدم آسیب رسانی: این اصل به تلاش مددکاران اجتماعی برای رساندن منافع سلامت روانشناختی به افرادی که با آنها کار می کنند اشاره دارد. علاوه بر این آنها تلاش می کنند تا به این افراد آسیبی وارد نشود و در مواقعی که اجتناب از این آسیب امکان پذیر نیست، سطح آن را به حداقل برسانند.
اصل عدم تبعیض: این اصل اشاره به این باور ذهنی و عملی مددکاران اجتماعی دارد که تمامی افراد جامعه حق بر خورداری از خدمات مددکاری اجتماعی با کیفیت برابر را دارند و از این لحاظ نباید تفاوتی بین افراد قایل شد.
اصل توجه به نظام ارزش های جامعه: مددکاران اجتماعی همواره در چهارچوب ارزش ها و معیارهای اجتماعی قدم برداشته و به آنها پایبند هستند.
مددکاری اجتماعی اساساً با انگیزه کمک به مردم توسعه پیدا کرد و در این راه هم بر نیازهایشان و هم بر محیط پیرامونشان تأکید ویژه ای دارد و تنها حرفه یاورانه ایست که هم به جنبه های دورنی وضعیت انسانها (ارزش ها، باورها، عواطف و توانایی مردم در حل مسائلشان) و هم جنبه های بیرونی آن (محله، مدرسه، محیط کار، نظام رفاه اجتماعی و نظام سیاسی ای که بر زندگی فرد اثر دارند) توجه می کند و در کمک به مددجـویان، همـواره هر دو جنبه را با هم می بیند. با این نوع نگاه، مددکاری اجتماعی این قابلیت را پیدا می کند که خدمات منحصر به فرد و حساب شده ای را به مردم نیازمند ارائه دهد. یکی از خصوصیات شایسته مددکار اجتماعی می تواند پذیرش این واقعیت باشد که هر چند در هنگام کار کردن با مددجویان تمامیت و کلیت زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی آنان را پیش رو دارد و نمی تواند بین مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، عاطفی، بهداشتی و جسمانی آنان با مشکلی که ارائه می شود انعطاف قائل شود با این حال باید قبول کرد که به تنهایی قادر نخواهد بود همه دشواری ها را مورد نظر قرار دهد و یا برای پاره ای از آنها طرح کمکی داشته باشد و لازم است از سایر متخصصین علوم اجتماعی و انسانی و رشته ها و شاخه های مرتبط یاری بجوید و قادر باشد به موقع از روش ارجاع استفاده نماید. هوشیاری مددکار اجتماعی را برای تفاوت و تمیز قائل شدن بین زندگی خصوصی خویش با مُراجعین، مشکلات مراجعین خـود که گاه ممکن است شبـاهت ها و همـانندی های زیـادی با هم داشته بـاشد را می توان از شایستگی های مورد پسند بودن اخلاق حرفه ای دانست که به طور طبیعی و بدیهی همراه با سایر اصول و ارزشهای متداول و ضروری در مددکاری اجتماعی از قبیل رازداری حرفه ای درباره مددجو، مشارکت دادن وی در فعالیتها و ایجاد شرایط ذهنی و عینی برای خود تصمیم گیری مددجویان قابل توجه خواهد بود.
نتیجه گیری و پیشنهادات
اصول اخلاق حرفه ای مسأله ای است که اخیراً در کشور ما بسیار مورد توجه قرار گرفته است، از کتابها و مقاله هایی که هر روزه در این مورد نگاشته می شود و نیز سمینارهایی که برگزار می شود می توان پی به اهمیت روزافزون این مسأله در میان حرف مختلف پی برد. آنچنانکه اکثر حرف بدنبال تدوین منشور اخلاقی حرفه خود هستند و متوجه ضرورت و اهمیت پرداختن به آن شده اند. مددکار اجتماعی به اشکال مختلف از بشر دوستی، مذهب، آرمانها و فلسفه های دمکراتیک ریشه می گیرد و برای برآوردن نیازهای انسانی برخاسته از کنش متقابل فردی- اجتماعی کاربرد جهانی دارد و برای توسعه توان انسانی است، چرا که مددکاری اجتماعی حرفه ای است مبتنی بر دانش، مهارت، اصول، ارزش ها و روش ها که هدف آن کمک به افراد، گروهها و جامعه است تا بتوانند با تکیه بر توانایی ها و استفاده از منابع موجود و استفاده از منابع موجود به استقلال نسبی و یا رضایت خاطر برسند. مددکاران اجتماعی حرفه ای، خود را برای رفاه و خودشکوفایی انسان ها و توسعه دادن و استفاده منظم از دانش علمی مربوط به انسان و رفتار اجتماعی، وقف کرده اند و برای توسعه منابع به منظور برآوردن نیازها و علایق فردی، گروهی، جـامعه ای، ملی و بین المللی و برای حصول عدالت اجتماعی فعالیت می کنند. یکی از مهم ترین اصول اخلاقی ارزش قائل شدن برای کرامت انسانی و احترام گذاشتن به مُراجع و رعایت حقوق و تکریم جایگاه او به عنوان یک شخصیّت انسانی است. مهمترین وظیفه متخصصان بهداشت روانی، بالا بردن سطح سلامت مُراجعان است. نظام نامههای اخلاقی جهت انسجام این روند و حمایت از متخصصان به وجود آمدهاند. این قوانین به عنوان راهنما و راهگشای چالشهای اخلاقی و حرفهای هستند که ممکن است مددکاران اجتماعی در طول زندگی حرفهای خود دائماً با آنها مواجه شوند. مددکاران اجتماعی و درمانگران در صورت برخورد با دوراهی های اخلاقی، برای دریافت راهنمایی می توانند به این نظام نامهها مراجعه کنند. اما موضوعی که اهمیت دارد اخلاق حرفه ای در هر جامعه ای متأثر از اخلاق عمومی است. در جامعه ای که احترام به قوانین صورت نمی گیرد و اخلاق در جامعه رعایت نمی گردد و کرامت انسانی حفظ نمی شود در نتیجه متخصصان نیز تحت تأثیر چنین شرایطی قرار می گیرند و ممکن است نسبت به اصول حرفه ای چندان پایبند نباشند. از این رو پیشنهاد می گردد تا دوره های آموزشی اخلاق حرفه ای به صورت مرتب برگزار گردد و در دانشگاهها هنگام گذراندن دوره ی کارورزی توسط دانشجویان تأکید بیشتری بر اخلاق حرفه ای گردد. همچنین آموزش اخلاق به صورت اعم در سیاست گذاری ها مد نظر قرار گیرد.
منابع
– آراسته، حمید، جاهد، حسینعلی (۱۳۹۱) رعایت اخلاق در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی، گزینه ای بر بهبود رفتارها، فصلنامه نشا علم، سال اول، شماره ۲، صفحات ۳۱ تا۴۰٫
– سطوتی، مریم(۱۳۹۱)نقش مددکاری اجتماعی و پیشگیری از آسیب اجتماعی خانواده، امور اجتماعی بهزیستی شهرستان ساوه.
– قجاوند، کاظم(۱۳۹۳) تاملی برجایگاه و اهمیت اخلاق حرفه ای در مددکاری اجتماعی (بخش اول)، ماهنامه اصلاح و تربیت، شماره ۲۳۵٫
– موسوی چلک، سید حسن(۱۳۹۱) راهنمای سرپرستی و کارورزی( کارعملی) در مددکاری اجتماعی، تهران، انتشارات شلاک.
نویسندگان: لیلا فرقانی | دانشجوی دکتری جامعه شناسی – سلمان قادری | مددکار اجتماعی و دانشجوی دکتری جامعه شناسی
منبع: پایگاه اطلاع رسانی مددکاری اجتماعی ایران